Bioderma Thailand | ฝ้า กระ จุดด่างดำ ที่มาของริ้วรอยก่อนวัยอันควรจากแสงแดดและยูวี

Allez au contenu Allez à la navigation

15 สิงหาคม 2017

bioderma.co.th

ฝ้า กระ จุดด่างดำ ที่มาของริ้วรอยก่อนวัยอันควรจากแสงแดดและยูวี

หลายๆคนคงเคยมีประสบการณ์หรือเคยได้ยินปัญหาการเกิดจุดด่างดำ หรือรอยดำที่เกิดจากสาเหตุต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นหลังจากการเกิดสิว หลังการทำเลเซอร์ หลังโดนแดดหรือสารเคมีบางอย่าง 

 

ครั้งนี้หมอจะอธิบายถึงปัญหาเรื่องจุดด่างดำ (Post-inflammatory hyperpigmentation, PIH) ที่เกิดจากการอักเสบของผิว รวมถึงการป้องกัน การรักษาและการปฏิบัติตัวอย่างถูกต้องกันนะครับ

สาเหตุหลักๆเลยเกิดจาก Hyperpigmentation หรือการที่มีสีผิวที่เข้มขึ้นนั้นเกิดจากการสร้างเม็ดสีที่มากขึ้นเนื่องมาจากกระบวนการอักเสบของร่างกาย (Post-inflammatory hyperpigmentation) ซึ่งการอักเสบที่เกิดขึ้นมีสาเหตุต่างๆเช่น การเกิดสิว โดนแสงแดดจัดหรือเป็นเวลานาน หลังการทำเลเซอร์บางชนิด การลอกหน้า เมื่อผิวเกิดการอักเสบ จะกระตุ้นให้เซลล์สร้างเม็ดสี ผลิตเม็ดสีที่เพิ่มขี้น

กระบวนการสร้างเม็ดสีนั้นจะเริ่มจากเอนไซม์ไทโรซิเนส (Tyrosinase) ซึ่งมีอยู่ภายในเมลาโนโซมซึ่งอยู่ในชั้นผิว แล้วเปลี่ยนสารตั้งต้นให้เป็นเม็ดสีเมลานิน จากนั้นมีการเคลื่อนย้ายเม็ดสีเมลานินจาก Melanocytes มาอยู่ที่เซลล์ผิวหนังชั้นบน โดยเอนไซม์ไทโรซิเนส (Tyrosinase) นั้นทำหน้าที่สร้างเม็ดสีเมลานิน ถ้าเอนไซม์นี้ทำงานมาก ก็จะเกิดการสร้างเม็ดสีที่มากขึ้น ดังนั้นหมอจะอธิบายแบบลงลึกสักหน่อยว่าสาเหตุที่ทำให้เกิดจุดด่างดำมีอะไรบ้าง

1.จากการเป็นสิวอักเสบหรือเป็นผื่นคัน

เมื่อเกิดกระบวนการอักเสบขึ้น มักจะทำให้เกิดรอยแดง หรือในบางกรณีเม็ดสีอาจลงไปในชั้นหนังแท้ทำให้เกิดรอยดำที่เข้มตามมา นอกจากนั้นแสงแดดยังกระตุ้นให้เกิดรอยดำและอยู่นานมากขึ้น

2. จากการยิงเลเซอร์

สามารถเกิดขึ้นได้เนื่องจากความร้อนจากเลเซอร์ทำให้ผิวเกิดการอักเสบ จึงทำให้เกิดรอยดำหลังการยิงได้ ส่วนมากจะเป็นเลเซอร์ที่ใช้ในการลอกผิว เช่น หลังทำ Fractional CO2 laser , หลังยิงเลเซอร์ CO2 กำจัดไฝ ขี้แมลงวัน หรือติ่งเนื้อ , หลังยิงกระตื้นด้วย Q-Switched Laser 532 nm , หลังยิง Q-Switched laser 1064 nm กำจัดเม็ดสีในการรักษากระลึก

3. จากการลอกผิว

มักเกิดโดยเฉพาะในการลอกผิวที่ถูกลอกไปในชั้นที่ลึก ทำให้เกิดการอักเสบและระคายเคืองต่อผิว สารเคมีที่ส่วนมากนำมาใช้กันคือ TCA ซึ่งมีโอกาสในการเกิด PIH ได้มาก

4.หลังการผ่าตัด

การผ่าตัดที่มีการบาดเจ็บต่อเนื้อเยื่อและผิวจะเกิดกระบวนการการอักเสบขึ้นและเกิดเป็นรอยดำตามมาได้

โดยปกติแล้วการเกิด PIH หรือจุดด่างดำสามารถเกิดและหายได้เองภายใน 3 เดือนถึง 1 ปีโดยไม่ต้องทำการรักษาใดๆ แต่ในบางคนอาจต้องใช้ระยะเวลานานเป็นปีๆ

 

สำหรับการป้องกันและการดูแลรักษามีดังต่อไปนี้ครับ

·       หลีกเลี่ยงไม่ให้รอยดำถูกแสงแดดโดยตรงต่อเนื่อง

·       ทาครีมกันแดดที่สามารถป้องกันได้ทั้งรังสี UVA/UVB และใช้ครีมกันแดดอย่างสม่ำเสมอเมื่อต้องออกแดด

·       เลือกผลิตภัณฑ์ที่ไม่เกิดการระคายเคืองกับผิว รวมถึงสามารถลดการอักเสบที่เกิดขึ้นได้

·       ทายาที่แพทย์หรือเภสัชกรแนะนำให้ถูกต้อง

·       หลีกเลี่ยงการเกิดการอักเสบซ้ำซ้อน เช่น การทำเลเซอร์ หรือลอกหน้าที่บ่อยจนเกินไป

·       ไม่แคะ แกะ เกา จนให้ให้ผิวบริเวณนั้นๆเกิดการอักเสบมากขึ้น

·       เมื่อมีโรคผิวหนังต่างๆควรต้องดูแลผิวหนังตามคำแนะนำของแพทย์และผู้เชี่ยวชาญอย่างถูกต้อง

·       เลือกผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับผิวที่อ่อนโยนต่อผิวเพื่อรักษาสุขภาพผิว

·       ไม่อาบน้ำด้วยน้ำที่อุ่นจัด

 

นพ.ใหญ่ ศุภวิช บูรณกุล
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านสมุทัยเวชศาสตร์และการแพทย์แบบผสมผสาน