รอยแตกลายเกิดจากอะไร มีกี่ประเภท เช็กสาเหตุพร้อมดูแลอย่างตรงจุด

Key Takeaway  

• รอยแตกลาย คือรอยแผลเป็นบนผิวหนังที่เกิดจากการขยายตัวอย่างฉับพลัน จนโครงสร้างคอลลาเจนและอิลาสตินเกิดการฉีกขาด เจอที่หน้าท้อง สะโพก ต้นขา หรือหน้าอก แบ่งเป็น 4 ประเภทคือ Striae Rubra, Striae Alba, Striae Distensae และ Striae Atrophicans
• รอยแตกลายเกิดจากการตั้งครรภ์ น้ำหนักตัวและขนาดร่างกายเปลี่ยนฉับพลัน การเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วในช่วงวัยรุ่น ฮอร์โมนและพันธุกรรม ยากลุ่มสเตียรอยด์ และโรคทางพันธุกรรม
• วิธีดูแลรอยแตกลายทำได้ด้วยการดื่มน้ำเปล่า ทานอาหารที่มีประโยชน์ รักษาน้ำหนักตัวให้คงที่ สครับผิว เลือกใช้ครีมอาบน้ำที่ช่วยดูแลผิว ทามอยส์เจอร์ไรเซอร์ ใช้ผลิตภัณฑ์ลดรอยแตกลาย และหัตถการดูแลรอยแตก
• วิธีป้องกันรอยแตกลาย เริ่มจากควบคุมปริมาณอาหารให้เหมาะสม หมั่นใช้ผลิตภัณฑ์บำรุงผิวอย่างสม่ำเสมอ และสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ควรทาครีมที่มีความชุ่มชื้นสูง โดยเฉพาะบริเวณหน้าท้องและเต้านม

รอยแตก (Stretch Marks) คือรอยที่เกิดจากการยืดหรือหดตัวของผิวหนังอย่างรวดเร็ว จนโครงสร้างเกิดฉีกขาดกะทันหัน เมื่อผิวซ่อมแซมตัวเองจึงขึ้นเป็นเส้นริ้วสีต่างกันตามสภาพผิว พบในบริเวณที่มีไขมันสะสมมากเป็นพิเศษ เช่น หน้าท้อง สะโพก ต้นขา ต้นแขน รอยแตกลายมีหลากหลายแบบ เกิดจากหลายสาเหตุอะไรบ้าง บทความนี้มีคำตอบ

รอยแตกลาย คืออะไร

รอยแตกลาย (Stretch Marks) คือรอยแผลเป็นบนผิวหนังที่เกิดจากการขยายตัวอย่างฉับพลัน จนโครงสร้างคอลลาเจนและอิลาสตินเกิดการฉีกขาดที่ไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ปรากฏเป็นเส้นขนานที่มีรอยบุ๋มเล็กน้อยตามบริเวณหน้าท้อง สะโพก ต้นขา หรือหน้าอก ส่วนใหญ่ผิวแตกลายเกิดกับสตรีมีครรภ์ วัยรุ่นในช่วงเติบโต หรือคนที่น้ำหนักตัวเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว œ

ผิวแตกลายเกิดจากอะไร

• การตั้งครรภ์ ในช่วงไตรมาสสุดท้ายที่ผิวหนังขยายตัวอย่างรวดเร็ว
• น้ำหนักตัวและขนาดร่างกายเปลี่ยนอย่างฉับพลัน ทั้งจากการลดหรือเพิ่มน้ำหนัก รวมถึงการเพาะกายที่ทำให้กล้ามเนื้อโตจนดันผิวหนังให้ตึงเกินไป
• การเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วในช่วงวัยรุ่น
• ปัจจัยด้านฮอร์โมนและพันธุกรรม โดยเฉพาะระดับฮอร์โมนคอร์ติซอลที่สูงเกินไปจนทำลายความแข็งแรงของผิว รวมถึงโครงสร้างผิวที่ถ่ายทอดมาตามกรรมพันธุ์
• ยากลุ่มสเตียรอยด์ หากใช้ติดต่อกันเป็นระยะเวลานานจะส่งผลให้ผิวหนังบางลง
• โรคทางพันธุกรรม เช่น โรคคุชชิงซินโดรม (Cushing syndrome) หรือโรคมาร์แฟนซินโดรม (Marfan syndrome) 

ผิวแตกลาย มีกี่ประเภท

• Striae Rubra เป็นรอยแตกลายระยะแรก ลักษณะเป็นเส้นสีแดง และอาจมีลักษณะนูนขึ้นจากผิวหนังเล็กน้อย
• Striae Alba เป็นรอยแตกที่พัฒนาจากรอยแตกลายสีแดง จนกลายเป็นเส้นขนานสีขาวและเริ่มมีการยุบตัวลงบนผิว
• Striae Distensae รอยแตกลายจากการยืด พบเป็นลายเส้นขนานในกลุ่มวัยรุ่นที่สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว
• Striae Atrophicans รอยแตกเส้นขนาน พบได้บ่อยในคุณแม่หลังคลอดหรือคนที่มีน้ำหนักตัวขึ้นลงอย่างรวดเร็ว

บริเวณที่พบรอยแตกลายบ่อย

• หน้าท้อง เป็นจุดที่พบบ่อย โดยเฉพาะในผู้หญิงตั้งครรภ์ช่วงไตรมาสสุดท้าย
• สะโพกและก้น เป็นส่วนที่มีการสะสมของไขมัน และขยายตัวได้ง่ายตามสรีระ
• ต้นขาทั้งด้านในและด้านนอก เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของสัดส่วนร่างกาย
• หน้าอกหรือเต้านม ที่มีการขยายตัวอย่างรวดเร็วในช่วงวัยเจริญพันธุ์หรือตั้งครรภ์
• ต้นแขนและน่อง เกิดจากการเพิ่มมวลกล้ามเนื้อหรือน้ำหนักตัว

วิธีรักษารอยแตกลาย ทำอย่างไร

ดื่มน้ำเปล่า

การดื่มน้ำสะอาดวันละ 1 - 2.5 ลิตร เป็นตัวช่วยเติมความชุ่มชื้นให้ผิวดูเรียบเนียน พร้อมทั้งช่วยปรับสมดุลระบบขับถ่ายและระบบต่างๆ ภายในร่างกายให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพขึ้น เพื่อกระตุ้นกระบวนการผลัดเซลล์ผิวให้มีสุขภาพดี ผิวอุ้มน้ำดีขึ้น ยืดหยุ่นมากขึ้น ลดโอกาสเกิดรอยแตกลายใหม่

ทานอาหารที่มีประโยชน์

การเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์จะช่วยฟื้นโครงสร้างผิวให้ยืดหยุ่นและแข็งแรง โดยโปรตีนและกรดอะมิโนจะช่วยซ่อมแซมคอลลาเจนและอิลาสตินเพื่อลดการฉีกขาดของผิว ขณะที่วิตามินซีและอีช่วยต้านอนุมูลอิสระให้รอยแตกลายจางลงและเรียบเนียนขึ้น เสริมด้วยโอเมกา 3 และไขมันดีที่ช่วยลดการอักเสบและเติมความชุ่มชื้น การเลือกทานอาหารที่มีประโยชน์ช่วยรักษารอยแตกลายเดิมให้ดูดีขึ้น และเป็นการเตรียมผิวให้พร้อมยืดขยายเพื่อป้องกันการเกิดรอยใหม่ในอนาคต

อาหารที่ควรทานเพื่อลดรอยแตกลาย

• กลุ่มโปรตีนคุณภาพดี เช่น ปลาแซลมอน ไก่ไม่ติดหนัง ไข่ขาว และถั่วต่างๆ
• ผักใบเขียวและผักหลากสี เช่น บรอกโคลี ผักโขม เคล แคร์รอต พริกหวานแดง บีตรูต
• ผลไม้วิตามินซีสูง เช่น ส้ม มะนาว เกรปฟรุต คีวี มะเขือเทศ ผลไม้ตระกูลเบอร์รีต่างๆ
• ถั่วและเมล็ดพืชชนิดต่างๆ อัลมอนด์ เมล็ดทานตะวัน เมล็ดฟักทอง วอลนัต เมล็ดแฟลกซีดหรือเมล็ดเชีย
• แหล่งไขมันดีและโอเมกา 3 จากน้ำมันมะกอก อาโวคาโด ถั่วเปลือกแข็งบางชนิด
• อาหารที่มีแร่ธาตุสังกะสีและทองแดง เช่น ถั่ว เมล็ดพืช ธัญพืชไม่ขัดสี เนื้อไม่ติดมัน อาหารทะเลบางชนิด

ดูแลน้ำหนักตัวให้คงที่

การควบคุมน้ำหนักให้คงที่และไม่เปลี่ยนแปลงเร็วเกินไป ช่วยป้องกันการฉีกขาดของคอลลาเจนและอิลาสตินจากการยืดตัวของผิวฉับพลัน การค่อยๆ ลดน้ำหนักอย่างถูกวิธีจะช่วยให้ผิวมีเวลาปรับตัว ไม่เกิดรอยย่นหรือรอยแตกลายใหม่ที่ชัดเจนขึ้นจากการหดตัวเร็ว 

นอกจากนี้ การคุมน้ำหนักควบคู่กับการออกกำลังกายยังช่วยให้กล้ามเนื้อกระชับ ผิวไม่หย่อนคล้อย และช่วยลดภาวะอักเสบเรื้อรังในร่างกาย ทำให้ระบบซ่อมแซมโครงสร้างผิวทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและรอยแตกลายดูจางลง

สครับผิว

การสครับผิวเป็นประจำสัปดาห์ละ 1 - 2 ครั้ง ช่วยขจัดเซลล์ผิวเก่าที่เสื่อมสภาพและกระตุ้นการสร้างเซลล์ผิวใหม่ที่แข็งแรงขึ้น เป็นวิธีรักษารอยแตกลายสีขาวให้จางลง โดยควรเลือกสครับสูตรธรรมชาติหรือสมุนไพรที่ปราศจากน้ำหอมและสารระคายผิว เพื่อสุขภาพที่ดีของผิวหนัง นอกจากนี้ การบำรุงเพิ่มเติมหลังขัดผิวจะช่วยเติมความชุ่มชื้นทำให้ผิวเนียนนุ่มมากขึ้น

ใช้ครีมอาบน้ำที่ช่วยบำรุงผิว

การใช้ครีมอาบน้ำสูตรผสมมอยส์เจอร์ไรเซอร์หรือน้ำมันธรรมชาติ ช่วยดูแลความชุ่มชื้นและเสริมความยืดหยุ่นให้ชั้นผิวแข็งแรง ไม่แห้งตึงหลังอาบน้ำ ช่วยให้รอยแตกลายดูจางลงจากการฉีกขาดของผิวหนัง นอกจากนี้ การเลือกสูตรอ่อนโยนที่ปราศจากสารระคายผิวยังช่วยให้รอยเกาลดลง พร้อมทั้งช่วยเตรียมผิวให้พร้อมซึมซับครีมบำรุงในขั้นตอนต่อไปได้ดีขึ้น

Atoderm Huile de Douche ออยล์อาบน้ำที่มอบความชุ่มชื้นให้ผิวยาวนานตลอดวัน เหมาะสำหรับผิวแห้ง - แห้งมาก ช่วยดูแลผิวอย่างเข้มข้น ปลอบประโลมผิวระคายง่าย อ่อนโยนต่อผิว ไม่เหนียวเหนอะหนะเมื่อใช้งาน และไม่ทำให้รู้สึกแห้งตึงหลังล้างออก

ใช้มอยส์เจอร์ไรเซอร์

การทาครีมบำรุงผิวสูตรมอยส์เจอร์ไรเซอร์เข้มข้นเป็นประจำทุกเช้าและเย็น ช่วยเติมความชุ่มชื้นและลดโอกาสเกิดรอยแตกลายใหม่ ผลิตภัณฑ์ที่เลือกใช้ควรมีส่วนผสมจากธรรมชาติอ่อนโยน เช่น เชียร์บัตเตอร์ อัลมอนด์ออยล์ โกโกบัตเตอร์ วิตามินอี หรือบีแว็กซ์ ช่วยให้รอยเกาลดลงและทำให้รอยแตกลายค่อยๆ จางลง ไม่ควรปล่อยให้ผิวแห้งกร้าน 

Atoderm CREME ULTRA ครีมบำรุงผิวสำหรับผิวธรรมดา - ผิวแห้ง ที่มาพร้อมเทคโนโลยี Skin Protect Complex และ Omega Oil มีส่วนช่วยให้ปราการผิวแข็งแรงยิ่งขึ้น ทำให้ผิวสุขภาพดี เนื้อครีมซึมไว ไม่เหนอะหนะ ใช้ได้ทุกวัน

Atoderm PP baume ครีมบำรุงผิวที่ตอบโจทย์ผิวแห้ง - แห้งมาก บำรุงผิวอย่างชุ่มชื้นยาวนาน 24 ชั่วโมง แต่ซึมไว สบายผิว ปราศจากน้ำหอม ช่วยปกป้องและฟื้นบำรุงถึงชั้นปราการผิว เสริมการทำงานให้ชั้นผิว ลดการระคาย เพื่อให้สุขภาพผิวดีขึ้น

Atoderm Intensive baume ครีมบำรุงผิวเนื้อเข้มข้น ที่เหมาะสำหรับผิวแห้ง - แห้งมาก ปลอบประโลมผิวแห้งกร้าน ดูแลผิวอย่างล้ำลึก เมื่อใช้งานจะไม่รู้สึกเหนอะหนะผิว ซึมไว ปราศจากสารระคายผิว ไม่มีน้ำหอม ฟื้นบำรุงปราการผิวอย่างตรงจุด 

ใช้ผลิตภัณฑ์ลดรอยแตกลาย

การใช้ผลิตภัณฑ์ลดรอยแตกลายควบคู่กับครีมบำรุงจะช่วยกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนและเพิ่มความยืดหยุ่นให้รอยแตกลายจางลง เลือกผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของวิตามินเอ กรดผลไม้ เน้นสูตรธรรมชาติที่อ่อนโยน ปราศจากน้ำหอมและสารเคมีรุนแรงเพื่อป้องกันอาการระคายผิว และหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์ เพราะนอกจากจะเป็นอันตรายต่อสุขภาพแล้ว ยังส่งผลเสียทำให้ผิวแตกลายมากขึ้น

หัตถการดูแลรอยแตก

หัตถการทางการแพทย์เป็นวิธีแก้ปัญหาผิวแตกลาย ทั้งรอยใหม่และรอยที่เป็นมานาน อาศัยเทคโนโลยีต่างๆ เช่น เลเซอร์ แสงเข้มข้น คลื่นวิทยุ หรืออัลตราซาวนด์ เพื่อส่งพลังงานลงไปกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนและอิลาสตินในชั้นผิว รวมถึงอาจใช้การผลัดลอกเซลล์ผิว การกรอผิว หรือใช้เข็มขนาดเล็กร่วมด้วย เพื่อให้ผิวกลับมายืดหยุ่น กระชับ และรอยดูจางลง 

วิธีนี้อาจจะไม่สามารถทำให้รอยแตกลายหายไปได้ทั้งหมด และมีค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูงเนื่องจากต้องทำต่อเนื่องหลายครั้งตามคำแนะนำของแพทย์

วิธีป้องกันรอยแตกลาย

• ควบคุมปริมาณอาหารให้เหมาะสม เพื่อรักษาสมดุลของร่างกายและป้องกันไม่ให้น้ำหนักตัวเปลี่ยนแปลงรวดเร็วจนผิวปรับตัวไม่ทัน
• หมั่นใช้ผลิตภัณฑ์บำรุงผิวอย่างสม่ำเสมอ เพื่อความเนียนนุ่มและไม่ปล่อยให้ผิวแห้งกร้าน ที่ทำให้เกิดรอยแตกลายได้ง่าย
• ทาครีมที่มีความชุ่มชื้นสูงสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ โดยเฉพาะบริเวณหน้าท้องและเต้านมที่มีโอกาสขยายตัวและแตกลายได้มากกว่าปกติ

รอยแตกลายหายเองได้ไหม

รอยแตกลายไม่สามารถหายขาดได้เอง แต่การดูแลอย่างถูกวิธีช่วยให้รอยจางลงได้ตามธรรมชาติ โดยเฉพาะรอยแตกลายในระยะแรกที่มีสีแดงหรือชมพูซึ่งจะเห็นผลลัพธ์ได้ดีกว่ารอยสีขาวที่สะสมมานาน หมั่นเติมความชุ่มชื้นด้วยผลิตภัณฑ์บำรุง ใช้ผลิตภัณฑ์กลุ่มเรตินอลเพื่อฟื้นบำรุงผิว หรือปรึกษาแพทย์ เพื่อช่วยให้รอยแตกลายดูจางลงได้

สรุป

รอยแตกลาย คือรอยแผลเป็นที่เกิดจากการยืดหรือหดตัวของผิวฉับพลันจนโครงสร้างคอลลาเจนและอิลาสตินฉีกขาด มี Striae Rubra, Striae Alba, Striae Distensae และ Striae Atrophicans พบบ่อยๆ บริเวณหน้าท้อง สะโพก และต้นขา 

วิธีดูแลให้รอยจางลงทำได้โดยการดูแลความชุ่มชื้นจากภายในด้วยการดื่มน้ำ และทานโปรตีนหรือวิตามินซีเพื่อซ่อมแซมผิว ควบคู่ไปกับการคุมน้ำหนักไม่ให้เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว การสครับผิว และทาผลิตภัณฑ์บำรุงเข้มข้นสม่ำเสมอ เพื่อช่วยกระตุ้นคอลลาเจนให้ผิวกลับมาเรียบเนียนและรอยดูจางลง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับปัญหารอยแตกลาย (FAQ)

รอยแตกแบบไหนดูแลยาก?

รอยแตกลายสีขาวเป็นระยะที่ดูแลยาก เนื่องจากเป็นรอยเรื้อรังที่เกิดขึ้นมานานจนคอลลาเจนใต้ผิวหนังถูกทำลายอย่างสมบูรณ์ ปรากฏเป็นเส้นสีขาวเงินที่มีลักษณะบุ๋มลงไปในผิวหนัง ในระยะนี้การใช้แค่ครีมบำรุงทั่วไปอาจไม่สามารถฟื้นบำรุงผิวให้กลับมาเป็นปกติได้ จำเป็นต้องปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อการดูแลอย่างตรงจุด

รอยแตกมีกี่ระยะ?

รอยแตกลายสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ระยะ ตามสีและช่วงเวลาที่เกิด ได้แก่ ระยะแรกสีแดงหรือม่วง เป็นช่วงที่รอยเพิ่งเกิด จึงตอบสนองต่อการดูแลได้ง่ายและเห็นผล และระยะหลังที่รอยเปลี่ยนเป็นสีขาวหรือเทา 

ถ้าน้ำหนักลด รอยแตกจะจางลงไหม?

การลดน้ำหนักมีส่วนช่วยให้รอยแตกลายดูจางลงได้บ้าง แต่ไม่สามารถหายไปได้หมด โดยเฉพาะรอยแตกลายสีขาวที่มีลักษณะแผลเป็นฝังลึกมานาน ทั้งนี้ เพื่อให้ผิวหนังมีเวลาปรับตัวและคงสภาพโครงสร้างเดิมไว้ ควรใช้วิธีลดน้ำหนักอย่างค่อยเป็นค่อยไป ช่วยลดโอกาสที่รอยแตกลายจะชัดขึ้นหรือเกิดรอยใหม่จากผิวหนังที่หดตัวเร็วเกินไป

เบบี้ออยล์บรรเทารอยแตกลายได้ไหม?

การใช้เบบี้ออยล์เป็นประจำโดยเฉพาะหลังอาบน้ำ มีส่วนช่วยบรรเทาและลดเลือนรอยแตกลายให้ดูจางลงได้ โดยเฉพาะรอยที่เพิ่งเกิดใหม่ ช่วยเติมเต็มความชุ่มชื้นอย่างล้ำลึกให้ผิวเนียนนุ่ม มีความยืดหยุ่น และรอยเกาลดลงจากผิวแห้งตึง

ปิโตรเลียมเจลลีลดรอยแตกได้ไหม?

ปิโตรเลียมเจลลีช่วยฟื้นบำรุงผิวแห้งกร้าน ลอก หรือเป็นรอยแตกจากการขาดความชุ่มชื้น เช่น ส้นเท้าและริมฝีปาก ทำหน้าที่สร้างเกราะป้องกันเพื่อล็อกความชุ่มชื้นไม่ให้ผิวสูญเสียน้ำ แม้จะช่วยให้ผิวเนียนนุ่มขึ้น แต่ปิโตรเลียมเจลลีไม่สามารถลดเลือนรอยแตกลายที่เกิดจากการยืดขยายของโครงสร้างผิวหนังได้

รอยแตกลายสีแดงรักษาอย่างไร?

การฟื้นบำรุงผิวให้ได้ผลดีควรเน้นทาผลิตภัณฑ์บำรุงที่ให้ความชุ่มชื้นและมีส่วนผสมช่วยผลัดเซลล์ผิวหรือกระตุ้นการซ่อมแซม เช่น เรตินอล วิตามินอี หรือกรดผลไม้ (AHA) ควรทำควบคู่กับหัตถการทางการแพทย์เพื่อประสิทธิภาพที่ดีขึ้น 

วิธีลดรอยแตกแบบธรรมชาติทำอย่างไร?

การดูแลรอยแตกลายด้วยวิธีธรรมชาติทำได้โดยเน้นเติมความชุ่มชื้นและกระตุ้นการผลัดเซลล์ผิวสม่ำเสมอ เช่น ว่านหางจระเข้ น้ำมันมะกอก หรือไข่ขาว เพื่อช่วยฟื้นบำรุงผิวควบคู่ไปกับสครับผิวด้วยส่วนผสมธรรมชาติอย่างน้ำตาลผสมน้ำมันมะกอกสัปดาห์ละ 1 - 2 ครั้ง 

นอกจากนี้ ควรดูแลตัวเองจากภายในด้วยการดื่มน้ำให้เพียงพอและควบคุมน้ำหนักตัวให้คงที่ เพื่อป้องกันไม่ให้ผิวหนังยืดขยายหรือหดตัวรวดเร็วเกินไปจนเกิดรอยใหม่