บอกลาปัญหาผิวแห้งคัน ด้วยการรู้สาเหตุและวิธีดูแลผิวที่ถูกต้อง

Key Takeaway

• ผิวแห้งคัน คือภาวะที่ผิวสูญเสียความชุ่มชื้นและน้ำมันตามธรรมชาติ ทำให้เกราะป้องกันผิวอ่อนแอ ผิวจึงแห้ง ตึง และระคายได้ง่าย
• อาการผิวแห้งคัน จะคันหน้ายิบๆ หน้าแห้งตึง ลอกเป็นขุย ผิวระคาย โดยอาการจะชัดขึ้นเมื่อเจออากาศแห้งหรือใช้น้ำอุ่นจัด
• ผิวแห้งคันยุบยิบเกิดได้จากทั้งปัจจัยภายใน เช่น ผิวแห้งโดยธรรมชาติ ความเครียด หรือโรคผิวหนัง และปัจจัยภายนอกอย่างอากาศแห้ง ใช้คลีนเซอร์แรง หรือสกินแคร์ไม่เหมาะกับผิว
• วิธีดูแลผิวแห้งคันแบบอ่อนโยน ควรหลีกเลี่ยงการรบกวนผิว เลือกผลิตภัณฑ์อ่อนโยน เติมความชุ่มชื้นอย่างสม่ำเสมอ และดูแลสุขภาพจากภายในควบคู่กัน

อาการผิวแห้งคันเป็นเรื่องใกล้ตัวที่หลายคนเจอเป็นประจำ บางวันแค่รู้สึกตึงผิว แต่บางครั้งกลับยุบยิบจนเสียสมาธิ สาเหตุหลักมาจากผิวที่สูญเสียความชุ่มชื้น ทำให้เกราะป้องกันผิวอ่อนแอและเสียสมดุล พฤติกรรมอย่างล้างหน้าหรืออาบน้ำด้วยน้ำอุ่นจัดก็ยิ่งดึงน้ำออกจากผิว ส่งผลให้ผิวอักเสบและระคายง่ายขึ้น 

นอกจากนี้ยังอาจเกี่ยวกับอาการแพ้ โรคผิวหนัง หรือปัจจัยแวดล้อมรอบตัว บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจว่า ผิวแห้งคันเกิดจากอะไร และดูแลอย่างไรให้ผิวกลับมาสบายและแข็งแรง

ผิวแห้งคัน คืออะไร?

ผิวแห้งคันคือภาวะที่ผิวสูญเสียความชุ่มชื้นและน้ำมันตามธรรมชาติ ทำให้ผิวตึง ลอก และระคายได้ง่าย ต่างจากผิวขาดน้ำ ที่เป็นการขาดน้ำชั่วคราวและเกิดได้กับทุกสภาพผิว เมื่อผิวแห้งต่อเนื่อง เกราะป้องกันผิวหรือ Skin Barrier จะอ่อนแอลง ส่งผลให้ผิวระคายและไวต่อสิ่งกระตุ้นมากขึ้น 

แล้วอาการแบบไหนที่ควรพบแพทย์ทันที

• ลอกเรื้อรัง ไม่ดีขึ้นแม้ดูแลผิวแล้ว
• มีผื่น ตุ่ม หรือสงสัยว่าเกี่ยวข้องกับโรคผิวหนัง
• ระคายมาก แดง หรือผิวแตกเป็นแผล

อาการผิวแห้งคัน เป็นอย่างไร?

อาการผิวแห้งระคายเริ่มจากความรู้สึกไม่สบายผิวเล็กๆ ก่อนจะค่อยๆ ชัดขึ้น ถ้าปล่อยไว้อาจกระทบการใช้ชีวิตประจำวันได้

• ผิวแห้งตึง สัมผัสแล้วสาก ไม่นุ่ม
• มีอาการระคายเป็นพักๆ หรือต่อเนื่อง
• ผิวลอก ผิวแห้งคัน เป็นขุย หรือแตกเป็นรอยเล็กๆ
• ผิวระคาย หรือแสบง่าย
• ผิวไวต่ออากาศแห้ง น้ำอุ่น หรือผลิตภัณฑ์บางชนิด

ผิวแห้งคันเกิดจากอะไร

อาการผิวแห้งคันไม่ได้เกิดจากการดูแลผิวภายนอกอย่างเดียว แต่หลายครั้งมีปัจจัยจากภายในร่างกายเข้ามาเกี่ยวข้อง ทำให้ผิวสูญเสียสมดุลและฟื้นตัวยากขึ้น

ปัจจัยภายใน

• ผิวขาดความชุ่มชื้นตามธรรมชาติ เกิดจากผิวผลิตน้ำมันและสารให้ความชุ่มชื้นลดลง ส่งผลให้ผิวเก็บน้ำไม่ดี ผิวจึงแห้ง ตึง และระคายง่าย โดยเฉพาะในคนผิวแห้งหรือเมื่ออายุมากขึ้น
• ดื่มน้ำน้อย หรือรับประทานอาหารไม่สมดุล การดื่มน้ำน้อยทำให้ผิวขาดน้ำจากภายใน ขณะที่อาหารที่ขาดวิตามินหรือไขมันดีจะทำให้ผิวฟื้นบำรุงตัวเองได้ไม่เต็มที่ ผิวจึงแห้งและระคายง่าย
• ความเครียด พักผ่อนไม่พอ ฮอร์โมนไม่สมดุล ความเครียดและการนอนน้อยส่งผลต่อการซ่อมแซมผิว ทำให้เกราะผิวอ่อนแอลง เมื่อฮอร์โมนแปรปรวน ผิวจะสูญเสียความชุ่มชื้นและเกิดอาการระคายมากขึ้น
• ผิวแพ้ง่ายโดยธรรมชาติ หรือเกราะป้องกันผิวอ่อนแอ ผิวกลุ่มนี้มี Skin Barrier บอบบาง ทำให้สารก่อระคายซึมเข้าสู่ผิวง่าย ส่งผลให้ผิวแห้ง รู้สึกไม่สบายผิวบ่อยกว่าปกติ
• โรคผิวหนังบางชนิด เช่น ผิวหนังอักเสบ ซึ่งทำให้ผิวแห้ง ลอก และระคายเรื้อรัง ถ้าดูแลทั่วไปแล้วไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์เพื่อการดูแลที่เหมาะสม
• ภาวะทางร่างกาย บางโรคหรือภาวะสุขภาพ เช่น ระบบภูมิคุ้มกันผิดปกติ หรือโรคเรื้อรังบางชนิด อาจส่งผลให้ผิวแห้งและระคายง่ายขึ้น เนื่องจากร่างกายดูแลสมดุลผิวได้ไม่เต็มที่

ปัจจัยภายนอก

• อากาศแห้ง อยู่ในห้องแอร์ อากาศที่แห้งจะดึงความชุ่มชื้นออกจากผิวต่อเนื่อง ทำให้ผิวสูญเสียน้ำเร็วกว่าปกติ เมื่อผิวขาดน้ำ เกราะผิวจะอ่อนแอ ส่งผลให้ผิวแห้ง ตึง และระคายง่าย
• การอาบน้ำหรือล้างหน้าด้วยน้ำอุ่นจัด น้ำอุ่นหรือร้อนช่วยชำระล้างสิ่งสกปรก แต่ก็ชะล้างน้ำมันธรรมชาติของผิวไปพร้อมกัน เมื่อผิวสูญเสียชั้นไขมัน ผิวจะยิ่งแห้งและระคายง่ายขึ้น
• เลือกคลีนเซอร์ที่แรงเกินไป คลีนเซอร์ที่มีฟองมากหรือมีสารทำความสะอาดแรง อาจทำให้ผิวสะอาดเกินจำเป็น ส่งผลให้ผิวแห้งตึง สูญเสียสมดุล และรู้สึกไม่สบายผิวได้
• สครับผิวหรือใช้กรดผลไม้ การสครับหรือใช้กรดผลไม้บ่อยไปจะเร่งผลัดเซลล์ผิว ทำให้เกราะผิวบางลง เมื่อผิวไม่มีเวลาฟื้นตัว จะเกิดอาการแห้ง ลอก และระคายตามมา
• แพ้เครื่องสำอาง สารเคมี หรือผลิตภัณฑ์ที่ไม่เหมาะกับผิว ผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำหอม แอลกอฮอล์ หรือสารระคาย อาจกระตุ้นให้ผิวระคายและแห้งมากขึ้น
• การสัมผัสสารระคายผิวเป็นประจำ เช่น ผงซักฟอก น้ำยาทำความสะอาด หรือสารเคมีบางชนิด การสัมผัสซ้ำๆ จะทำลายเกราะผิว ทำให้ผิวอ่อนแอและเกิดอาการแห้งระคายได้ง่าย

วิธีดูแลผิวแห้งแบบอ่อนโยน

การดูแลผิวหนังแห้งไม่จำเป็นต้องใช้ขั้นตอนซับซ้อน แต่เริ่มจากการลดสิ่งรบกวนผิวและเลือกดูแลผิวอย่างอ่อนโยนให้มากขึ้น เมื่อผิวไม่ถูกกระตุ้นซ้ำ เกราะผิวจะค่อยๆ ฟื้นตัวและกลับมาสบายผิวได้อีกครั้ง

เลี่ยงสครับผิวหรือโฟมล้างหน้าแรงๆ

การสครับผิวหรือใช้โฟมล้างหน้าแรงเกินไปจะเร่งผลัดเซลล์และชะล้างน้ำมันธรรมชาติออกจากผิว ทำให้เกราะป้องกันผิวอ่อนแอและเกิดอาการแห้งระคายง่าย ควรลดการสครับผิว ขัดถูผิว เลือกผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่อ่อนโยน และล้างหน้าเท่าที่จำเป็น เลี่ยงโฟมล้างหน้าแรงๆ เมื่อผิวไม่ถูกกระตุ้นซ้ำ ผิวจะฟื้นตัวได้ดีขึ้นและกลับมารู้สึกสบายผิว

ใช้น้ำอุ่นไม่เกิน 37 - 38 องศาเซลเซียส

การอาบน้ำหรือล้างหน้าด้วยน้ำอุ่นในระดับใกล้เคียงอุณหภูมิร่างกาย 37 - 38 องศาเซลเซียส จะช่วยทำความสะอาดผิวโดยไม่ดึงน้ำมันธรรมชาติออกมากเกินไป ถ้าใช้น้ำร้อนเกินไป ผิวจะสูญเสียความชุ่มชื้นเร็วและเกิดอาการผิวแห้งคันเป็นขุยได้ง่าย การปรับอุณหภูมิน้ำให้พอดีช่วยถนอมเกราะผิว ลดโอกาสระคาย และทำให้ผิวรู้สึกสบายขึ้นหลังอาบน้ำ

Atoderm Huile de Douche ออยล์อาบน้ำสำหรับผิวแห้งถึงแห้งมาก และผิวแพ้ง่าย ทำความสะอาดและเสริมเกราะผิวไปพร้อมกัน ผสาน Biolipids จากพืชกับไนอะซินาไมด์ ช่วยเติมไขมันดีให้ผิว ลดโอกาสตึงแห้ง ร่วมกับสิทธิบัตร Skin Barrier Therapy™ และ D.A.F™ ที่ช่วยลดความระคาย ไม่สบายผิว พร้อมเสริมความชุ่มชื้นและเพิ่มความแข็งแรงให้ผิวหลังอาบน้ำ

ใช้คลีนเซอร์สูตรอ่อนโยน

การเลือกคลีนเซอร์สูตรอ่อนโยนช่วยทำความสะอาดผิวโดยไม่ชะล้างน้ำมันธรรมชาติออกมากเกินไป ควรหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มีฟองมาก แอลกอฮอล์ หรือน้ำหอมแรงๆ เพราะอาจทำให้ผิวแห้งตึงและระคายง่าย เมื่อผิวสะอาดพอดี เกราะป้องกันผิวจะไม่ถูกรบกวน อาการผิวแห้งคันยุบยิบจึงค่อยๆ ลดลงและผิวรู้สึกสบายขึ้น

Hydrabio H2O ไมเซล่าวอเตอร์สำหรับผิวแพ้ง่ายที่ขาดน้ำ ช่วยเช็ดเครื่องสำอาง สิ่งสกปรก และมลภาวะออกอย่างอ่อนโยน ไม่ทำให้ผิวตึงหรือเสียสมดุล ด้วยเทคโนโลยีไมเซล่าที่เลียนแบบลิพิดผิว ร่วมกับสิทธิบัตร Aquagenium™ ที่ช่วยกระตุ้นการกักเก็บน้ำตามธรรมชาติ ผิวจึงสะอาด ชุ่มชื้น และแข็งแรงขึ้นแม้ไม่ต้องล้างน้ำซ้ำ 

ทาครีมทันทีหลังอาบน้ำ

หลังอาบน้ำเป็นช่วงที่ผิวยังมีความชื้นอยู่ การทาครีมในจังหวะนี้จะช่วยล็อกน้ำไว้ในผิวได้ดี ครีมจะช่วยเสริมเกราะป้องกันผิว ลดโอกาสสูญเสียความชุ่มชื้น ทำให้ผิวชุ่มชื้น และบรรเทาอาการแห้งตึงหรือระคายผิวได้ ถ้าทำเป็นประจำ ผิวจะฟื้นตัวได้ดีขึ้นและกลับมานุ่มและรู้สึกสบายผิวในระยะยาว

Atoderm Creme Ultra ครีมบำรุงผิวกายสำหรับผิวแห้งและผิวแพ้ง่าย ออกแบบมาเพื่อเติมน้ำและไขมันดี ให้เกราะป้องกันผิวแข็งแรง ด้วย Skin Protect Complex ที่มีไนอะซินาไมด์ช่วยกระตุ้นการสร้างเซราไมด์ ร่วมกับ Xylitylglucoside เพิ่มความชุ่มชื้น และโอเมกาออยล์ 3, 6, 9 ที่ช่วยปลอบประโลมผิวแห้ง ให้ผิวนุ่ม อิ่มฟู และทนต่อมลภาวะได้ดีขึ้น

เติมความชุ่มชื้นด้วยมอยส์เจอร์ไรเซอร์

มอยส์เจอร์ไรเซอร์ช่วยเติมน้ำและเคลือบผิว ช่วยเรื่องสูญเสียความชุ่มชื้น ควรเลือกสูตรที่เหมาะกับผิวหนังแห้งและทาเป็นประจำทั้งเช้าและเย็น โดยเฉพาะหลังอาบน้ำหรือทำความสะอาดผิว เมื่อผิวได้รับการบำรุงต่อเนื่อง เกราะผิวจะแข็งแรงขึ้น อาการแห้ง ตึง และระคายผิวจะค่อยๆ ลดลง ทำให้ผิวกลับมานุ่มสบายมากขึ้น

Hydrabio Serum เซรั่มเนื้อบางเบาที่ช่วยเติมน้ำให้ผิว กักเก็บความชุ่มชื้นตามธรรมชาติของผิวให้ทำงานได้ยาวนาน ผสานสิทธิบัตร Aquagenium™ กับกรดไฮยาลูโรนิก ไซลิทอล และกลีเซอรีน ช่วยดึงน้ำเข้าสู่ผิว ล็อกความชุ่มชื้นไว้ลึก และกระตุ้นอควาพอรินให้ผิวดูอิ่มฟู ชุ่มชื้นได้ต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมง

ดื่มน้ำเปล่าปริมาณที่เหมาะสม

การดื่มน้ำให้เพียงพอช่วยเติมความชุ่มชื้นให้ผิวจากภายใน ทำให้ผิวไม่แห้งตึงและลดโอกาสเกิดระคายได้ ควรดื่มน้ำสม่ำเสมอตลอดวัน วันละประมาณ 8 แก้ว หรือตามน้ำหนักตัว ไม่ปล่อยให้ร่างกายขาดน้ำ เพราะเมื่อร่างกายขาดน้ำ ผิวจะสูญเสียความยืดหยุ่นและแห้งง่าย การดูแลผิวจากภายในควบคู่กับการบำรุงภายนอก จะช่วยให้ผิวแข็งแรงและสบายผิวมากขึ้น  

รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่

การรับประทานอาหารที่หลากหลายและครบถ้วนช่วยให้ผิวได้รับสารอาหารที่จำเป็นต่อการฟื้นตัวเอง โปรตีนช่วยซ่อมแซมผิว วิตามินและแร่ธาตุช่วยเรื่องการอักเสบ ขณะที่ไขมันดีช่วยเสริมเกราะป้องกันผิว เมื่อร่างกายได้รับสารอาหารสมดุล ผิวจะกักเก็บความชุ่มชื้นได้ดีขึ้น อาการผิวแห้งจึงลดลงและผิวดูแข็งแรงขึ้นจากภายใน

ปรับสภาพแวดล้อม

สภาพแวดล้อมรอบตัวมีผลกับผิวมากกว่าที่คิด โดยเฉพาะอากาศแห้งหรือการอยู่ในห้องแอร์เป็นเวลานาน ควรลดความแห้งในอากาศ เช่น ใช้เครื่องเพิ่มความชื้น หรือเปิดแอร์ในระดับที่ไม่เย็นเกินไป หลีกเลี่ยงลมแอร์เป่าตรงผิว และเลือกเสื้อผ้าที่ไม่ระคายผิว การปรับสิ่งเล็กๆ รอบตัวช่วยลดโอกาสสูญเสียความชุ่มชื้น ทำให้ผิวไม่แห้งตึงและระคายง่าย

สรุป

ผิวแห้งคันเกิดจากผิวสูญเสียความชุ่มชื้นและเกราะป้องกันผิวอ่อนแอ อาจมาจากปัจจัยภายใน เช่น ผิวแห้งตามธรรมชาติ ความเครียด หรือสุขภาพร่างกาย และปัจจัยภายนอกอย่างอากาศแห้ง น้ำอุ่นจัด หรือการใช้ผลิตภัณฑ์รุนแรง 

การดูแลควรเริ่มจากเลี่ยงสิ่งที่อาจทำให้ระคายผิว เลือกคลีนเซอร์และสกินแคร์สูตรอ่อนโยน พร้อมเติมความชุ่มชื้นสม่ำเสมอ ทาครีมทันทีหลังอาบน้ำ ดื่มน้ำให้เพียงพอ และปรับสภาพแวดล้อมรอบตัว ช่วยให้ผิวฟื้นตัวได้ดีขึ้น ถ้าอาการผิวหนังลอก เป็นขุย คันรุนแรงหรือเป็นเรื้อรัง ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุและการดูแลที่เหมาะสม

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับปัญหาผิวแห้งคัน (FAQ)

ผิวแห้งคันขาดวิตามินอะไร?

ผิวแห้งคันอาจเกี่ยวข้องกับการขาดวิตามิน A, D, E, C และกรดไขมันจำเป็น มีบทบาทสำคัญต่อเกราะป้องกันผิวและการกักเก็บความชุ่มชื้น แต่อาการผิวแห้งคันมีสาเหตุหลากหลาย จึงควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุและภาวะขาดสารอาหารก่อนเสริมวิตามินเสมอ

ผิวแห้งคันเป็นวง เกิดจากอะไร?

ผิวแห้งคันเป็นวงอาจเกิดจาก 2 กลุ่มโรคหลักคือ กลากเกลื้อน (Ringworm) เป็นเชื้อรา ทำให้เป็นปื้นแดงระคาย เป็นวงขอบชัด กับ Nummular Eczema หรือผื่นผิวหนังอักเสบเป็นเหรียญ ที่เป็นผื่นกลม ผิวแห้งคันยุบยิบ และลอกเป็นสะเก็ด ทั้งสองภาวะต้องใช้การดูแลต่างกัน จึงควรพบแพทย์ผิวหนังเพื่อวินิจฉัย ไม่ควรทายาเอง เพราะยาบางชนิด เช่น สเตียรอยด์ อาจทำให้เชื้อรากำเริบได้

ผิวแห้งคันเป็นตุ่ม เกิดจากอะไร?

ผิวแห้งคันแล้วมีตุ่ม อาจเกิดจากผื่นแพ้สัมผัส แมลงกัดต่อย หรือผื่นลมพิษ รวมถึงภาวะผิวแห้งจัดที่ถูกเกาเรื้อรังจนเกิดตุ่มนูนและสะเก็ด ในบางกรณีอาจเกี่ยวข้องกับภูมิแพ้ ระบบภูมิคุ้มกัน หรือโรคภายในอื่นๆ ถ้าเป็นผื่นมาก เป็นนาน หรือกระจายหลายจุดควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุและการดูแล

ผิวลอกเป็นขุย ไม่คัน เกิดจากอะไร?

ผิวลอกเป็นขุย ไม่คัน เกิดจากผิวแห้งเสียสมดุล เช่น ผิวขาดความชุ่มชื้น การล้างหน้าหรืออาบน้ำร้อนจัดบ่อย อยู่ห้องแอร์นาน หรือการใช้สกินแคร์ สบู่ที่แรงเกินไปจนทำลายเกราะผิว บางครั้งอาจเกี่ยวกับผิวขาดน้ำจากแดดจัด หรือผลข้างเคียงจากกรดผลไม้ เรตินอล ทำให้เซลล์ผิวหลุดลอกกว่าปกติแม้ไม่มีอาการคันร่วมด้วย